Ağız Kuruluğu | KBB Merkezi

Ağız Kuruluğu

Ağız kuruluğunun birçok nedeni vardır. Sık olarak su içilmesi ve şekersiz sakız çiğnenmesi gibi basit önlemler bu sorunu birçok vakada çözmeye yetecektir. Suni tükürük kullanılması veya tükürük bezlerinin uyarılması da gerekebilir.

Ağız kuruluğunun nedenleri nelerdir?

Ağız kuruluğu kendi başına bir tanı değildir, bazı hastalıkların bulgusudur:

İlaç kullanımı. Bazı ilaçlar, Trisiklik andidepresanlar, antihistaminikler, antimuskarinik ilaçlar, bazı antiepileptik ilaçlar, bazı antipsikotikler, beta blokerler, ve diüretikler yan etki olarak ağız kuruluğuna neden olurlar. Bu ilaçlar tükürük bezlerinin salgı üretimini etkileyerek azalmasına neden olurlar.
Radiotherapy (ışın tedavisi) Baş ve boyun bölgesine uygulanan ışın tedavisi tükürük bezlerine zarar vererek salgıyı azaltır.
Ağızdan solunum – burun tıkanıklığı gibi nedenlerle ağız solunumuna mecbur kalınan durumlarda gelişir.

– stress

– Dehidrasyon (vücutta sıvı azlığı). Vücutta sıvı azlığı birçok nedenlerden ortaya çıkabilir. Ancak en sık rastlanan sebebi ateş yükselmesine bağlı sıvı kaybıdır.

Sjögren’s Syndrome. Eklemlerde artrit bulguları ile beraber tükürük bezlerini ve ter bezlerini de etkileyen bir sendromdur.

Ağız kuruluğunun tedavileri nelerdir?

Eğer mümkünse altta yatan sebep tedavi edilmeli. Bazı vakalarda altta yatan neden tedavi edilebilir.

Örneğin:

Eğer bir ilaç yan etki olarak ağız kuruluğuna neden oluyor ise aynı tedavide kullanılan başka bir ilaç ile değiştirilebilir veya dozu azaltılabilir.
Sıvı kaybı, tıkalı burun ve anksiyete gibi nedenler kolaylıkla tedavi edilebilir.
Pratik çözümler:
Sebep ne olursa olsun aşağıda belirtilen tedbirlerin mutlaka faydası olacaktır.

– Sık olarak yudum yudum su içmelidir. Yatağa giderken yanınıza mutlaka bir bardak su almalısınız.
– Buz küplerini ağzınızda emebilirsiniz.
– Şekersiz sakız çiğnemek çoğunlukla yararlıdır.
– Soğuk sulu meyveler yemek her zaman faydalıdır.
– Kafein ve alkol idrar söktürücü etkileri nedeni ile alınmamalıdır. Bu etkileri nedeni ile aşırı sıvı kaybına neden olurlar.
– Dudaklarda kuruma ve çatlamayı önlemek için dudak jelleri kullanabilirsiniz.

Suni tükürük

Yukarda belirtilen önlemler yeterli olmadığı durumlarda, doktorunuz size kullanmak üzere bir sprey veya gargara önerebilir. Suni tükürük kullanımının rahatlatıcı etkileri çok kısa sürmektedir. Bu nedenle sık aralıklarla kullanmalıdır.

Tükürük salgısı uyarıcıları

Bazı ağız kuruluğu vakalarında tükürük bezleri tamamen etkilenmemişlerdir ve daha fazla tükürük üretmeleri için uyarılabilirler.

– Şekersiz sakız çiğnemek tükürük üretimini ve salgılanmasını ve akımını artırır.
– Pilocarpine denilen ilaç tükürük bezlerini uyararak tükürük üretimini artırır. Diğer tedbirler yeterince işe – yaramadığında baş vurulan bir yöntemdir.
– Pilocarpine, daha çok ilaç yan etkisi nedeni ile ortaya çıkan ağız kuruluklarında daha çok işe yaramaktadır.
– Işın tedavisi alan ve ağız kuruluğu gelişmiş hastaların yarısına yakını pilocarpine kullanımına cevap vermiştir. Bu hastalarda ilacın etki etmesi haftalar almaktadır. Bu nedenle tedaviden fayda görülmediği düşünülerek tedavi erken kesilmemelidir.
– Pilocarpine yan etki olarak terleme, baş dönmesi, dengesizlik, burun akıntısı, bulanık görme, sık idrara çıkma gibi belirtilere neden olabilir. İlacın kullanılmaya devam edilmesi durumunda yan etkiler azalmaktadır. Bu nedenle ilacın başlangıç dozu daha sonralarda değiştirilerek maksimum etki ve minimum yan etki oluşturulmaya çalışılır.
– Pilocarpine astımı, Kronik obstruktif akciğer hastalığı, bradikardisi, barsak tıkanıklığı, göz tansiyonu olan kişilerde kullanılmamalıdır.